ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه قرار است در آینده نزدیک به مجارستان سفر کند، جایی که با همتای ایالات متحده، دونالد ترامپ برای دومین اجلاس درباره پایان دادن به جنگ در اوکراین دیدار خواهد کرد. اولین اجلاس - در آلاسکا در ماه اوت - به هیچ توافقی منجر نشد.

اما، با حکم دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) که در سال 2023 برای دستگیری پوتین به دلیل اخراج غیرقانونی کودکان اوکراینی در طول جنگ روسیه با اوکراین صادر شد، چگونه فراری از عدالت به پای میز مذاکره می‌آید؟

امضاکنندگان اساسنامه 1998 رم، که دادگاه مستقر در لاهه را در سال 2002 تأسیس کرد، ملزم به دستگیری افرادی هستند که تحت حکم قرار می‌گیرند به محض ورود به قلمرو خود - که از نظر تئوری شامل حریم هوایی نیز می‌شود، که طبق قوانین بین‌المللی نیز قلمرو مستقلی در نظر گرفته می‌شود.

مجارستان که اخیراً اعلام کرده است قصد دارد از توافق خارج شود - و آن را به فضایی امن برای پوتین تبدیل می کند - توسط کشورهایی احاطه شده است که به این امر متعهد هستند.

با این حال، دیوان کیفری بین‌المللی که 125 کشور عضو دارد، نیروی پلیس ندارد و بنابراین هیچ وسیله‌ای برای اجرای دستگیری ندارد.

پس چه چیزی در انتظار پوتین در سفرهای آتی خود است؟

آیا مجارستان از نظر فنی نیز عضو ICC نیست؟

روی کاغذ، بله.. اما در راه است.

در ماه آوریل، نخست‌وزیر پوپولیست راست‌گرا، ویکتور اوربان اعلام کرد که این کشور سند تأسیس دیوان بین‌المللی کیفری را در هنگام دیدار بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، کنار می‌گذارد.. نتانیاهو همچنین در فهرست افراد تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی برای جنایات جنگی غزه قرار دارد - حکم بازداشت او در اوایل سال جاری صادر شد.

پارلمان مجارستان در ماه مه لایحه‌ای را برای آغاز روند خروج، که یک سال پس از دریافت اطلاعیه کتبی از سوی دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد این تصمیم رسمی می‌شود، تصویب کرد.

با توجه به اظهارات وزیر امور خارجه مجارستان، پیتر سیجارتو در روز جمعه در مورد قصد این کشور "مستقل" برای میزبانی از رئیس جمهور با "احترام"، که اطمینان حاصل شود که "مذاکرات موفقیت آمیز انجام می شود و سپس به خانه بازمی گردد"، به نظر می رسد پوتین از هرگونه دستگیری در خاک مجارستان مصون است.

در مورد فضای هوایی چطور؟ آیا می توان او را در هوا رهگیری کرد؟

همانطور که دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین روز جمعه گفت، "بسیاری از سوالات" باید قبل از شروع سفر پوتین حل شود. یکی از این سوالات احتمالاً به مسیر پرواز رئیس جمهور مربوط می شود.

پوتین احتمالاً می‌خواهد پس از نقض اخیر حریم هوایی استونی توسط جت‌های روسی، که منطقه را در حالت آماده باش بالا برای سرریز احتمالی جنگ اوکراین قرار داده است، از کشورهای بالتیک اجتناب کند. بالتیک به خوبی می‌تواند مجبور به فرود سخت شود.

بلروس دوست ممکن است یک کریدور مناسب بین بالتیک و اوکراین در جنوب آن ایجاد کند، اما این امر رئیس‌جمهور را در مسیر لهستان قرار می‌دهد، لهستان که از لحاظ تاریخی روابط با کرملین را تیره کرده است و اخیراً به اروپا هشدار داده است که برای حمله "عمیق" روسیه به خاک خود آماده شود. پهپادهای روسی نیز اخیراً حریم هوایی لهستان را نقض کرده‌اند.

اسلواکی که توسط پوپولیست متمایل به مسکو رهبری می شود، رابرت فیکو، همچنان انرژی روسیه را نادیده می گیرد که دستورات ترامپ به کشورهای اروپایی برای توقف واردات نفت و گاز را متوقف کنند، و ممکن است سازگارتر باشد. اما پوتین هنوز باید قبل از رسیدن به اسلواکی از لهستان عبور کند.

بنابراین مسیر مستقیم پوتین به بوداپست پر از موانع به نظر می رسد.

مسیر مداری تر چطور؟

پوتین ممکن است از نتانیاهو، نتانیاهو فراری دیوان بین المللی کیفری الهام گرفته شده باشد که به دلیل جنایاتی از جمله استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی علیه غیرنظامیان فلسطینی در غزه ویران شده، تحت تعقیب قرار گرفته است. به گزارش FlightRadar24، هواپیمای بال صهیون نخست وزیر اسرائیل برای مدت کوتاهی بر فراز قلمرو یونان و ایتالیا پرواز کرد، اما سپس به سمت جنوب رفت و قبل از حرکت بر فراز اقیانوس اطلس، به طور کامل از حریم هوایی فرانسه و اسپانیا اجتناب کرد.

پرواز به سمت جنوب نیز می‌تواند گزینه‌ای برای پوتین باشد. گرجستان، که حزب حاکم رویای گرجستان، تلاش تفلیس برای پیوستن به اتحادیه اروپا را به حالت تعلیق درآورد، یکی از امضاکنندگان اساسنامه رم است، اما می‌توان به طور بالقوه برای چشم پوشی روی آن تکیه کرد.

و ترکیه که عضوی از اساسنامه رم نیست، اما مدت‌هاست که بین روسیه و ناتو گام برداشته و میزبان تلاش‌های قبلی میان مذاکره‌کنندگان روسی و اوکراینی برای پایان دادن به جنگ بوده است، می‌تواند به رئیس‌جمهور روسیه اجازه تصویب بدهد.

از آنجا، مانع اصلی یونان خواهد بود که مسیری را از طریق کشورهای بالکان برای استقبال محترمانه اوربان فراهم می کند.

آیا پوتین از زمان تبدیل شدن به یک جنایتکار جنگی تحت تعقیب بین المللی، سفرهای دیگری نیز داشته است؟

پوتین از زمان صدور حکم دادگاه بین المللی به وضوح سفرهای خود را محدود کرده است.

سال گذشته، او از مرز به طرف مغولستان عضو ICC رفت، جایی که اوخناآگیین خورلسوک، رئیس جمهور مغولستان، با مراسم باشکوهی با حضور سربازان سوار بر اسب پذیرایی کرد.

مغولستان روابط بسیار دوستانه ای با روسیه دارد که به سوخت و برق وابسته است.. این کشور از محکوم کردن حمله روسیه به اوکراین خودداری کرده و در جریان رای گیری در مورد مناقشه در سازمان ملل متحد رای ممتنع داده است، بنابراین دیدن فرش قرمز پهن شده جای تعجب نداشت.

پرواز به آلاسکا برای دیدار دوجانبه با ترامپ در آگوست گذشته آسان بود، زیرا رئیس‌جمهور می‌توانست به طور کامل از کشورهای متخاصم، پرواز بر فراز توده زمین عظیم کشورش بر فراز تنگه برینگ به سمت ایالات متحده، که یکی از امضاکنندگان اساسنامه رم نیست، اجتناب کند.

به طور مشابه، دیدار امسال از "دوست قدیمی" و همسایه شی جین پینگ برای یک رژه نظامی بزرگ و نشست سران سازمان همکاری شانگهای، هیچ مشکلی ایجاد نکرد، زیرا چین یکی از طرف های ICC نیست.

در این ماه، رئیس جمهور روسیه با رهبران آسیای مرکزی دیدار کرد که با آنها مشتاق تقویت روابط در تاجیکستان است، که اساسنامه رم را امضا کرده است.

حکم بازداشت اولین گام به سوی محاکمه نهایی است، اگرچه دستگیری رئیس جمهور روسیه تقریباً غیرقابل تصور است.

تنها تعدادی از رهبران ملی در لاهه به پایان رسیده اند.

رودریگو دوترته، رئیس‌جمهور سابق فیلیپین، در اوایل سال جاری تسلیم لاهه شد تا با اتهامات جنایت علیه بشریت روبرو شود. این اتهامات مربوط به قتل‌های غیرقانونی است که در جریان "جنگ علیه مواد مخدر" که به طور گسترده محکوم شده بود و باعث کشته شدن هزاران نفر شد.

رئیس‌جمهور سابق لیبریا و جنگ‌سالار، چارلز تیلور، در سال 2012 توسط دادگاه ویژه سیرالئون مورد حمایت سازمان ملل، که در لاهه رسیدگی کرد، مجرم شناخته شد. او در 11 مورد جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت مجرم شناخته شد.

آیا یک رهبر آینده روسیه تصمیم خواهد گرفت که پوتین را به زور تحویل دهد، همانطور که در مورد اسلوبودان میلوسویچ صرب که پس از برکناری وی در سال 2000 به لاهه مسترد شد، به دلیل جنایاتی که در جنگهای یوگسلاوی سابق مرتکب شد؟

این امر مستلزم تغییر لرزه‌ای در دینامیک قدرت کرملین است که در حال حاضر بعید به نظر می‌رسد.